چند ضرب المثل قزاقى
1- وتان الدنگ اناسي، (وطن ائلين آناسى) وطن مادر ايل است،
ال اردنگ اناسي. (ائل ارين آناسى) ايل مادر مرد است.
2- ايت تويغان جرسنه، (ايت دويان يئره) سگ به آنجا كه سير شده،
ار توغان جرسنه. (ار دوغان يئره) مرد به آنجا كه زاده شده (مي رود).
3- كسي الئنده سو‘لتان بولغانشا، (كيشى ائلينده سولطان اولونجا) بجاي اينكه در غربت سلطان باشي،
اؤز الئكده ؤلتان بول. (اؤز ائلينده قول اول) در كشور خود غلامي باش.
اولتان=پاشنه كفش
4- وتانسزدا وتان جوق. (وطن سيز ده وطن چوخ) خائن را وطن نيست.
5- ارلئنگ ئبلكته امه س، جو‘ره كته. (ارليك بيلكده ايمز=دئييل٫ اوره كده) مردانگي در بازو نيست در دل است.
6- ءبوري ازئغي من٫ ار ازئغي جولئندا. (بؤرى (قورد) آزيغى اينن٫ ار آزيغى يولوندا) آذوقه گرگ و مرد در راهشان است.
7- كؤش اتاسئن تانئماس. (گوج آتاسين تانيماز) زور پدرش را نمي شناسد.
8- ال اوزئنا النگ قوئيپ بولماس. (ائل آغزينا الك قويوب=قويماق اولماز) بر دهان مردم الك نمي توان گذاشت.(در دروازه را مي توان بست ، دهان مردم را نمي توان يست)
9- ال قو‘لاغي٫ الو. (ائل قولاغى اللى) گوش مردم پنجاه تاست (ديوار موش دارد، موش گوش دارد).
10- اداسسانگ، الئك من اداس. (ايته سه ن٫ ائلين اينن ايته سن). اگر گم شدي با ايلت گم شو .
11- جائغزدنگ او‘ني شئقباس، (يالقيزين اونو چيخماز) تنها صدايش در نيايد،
جاياودنگ شاكي شئقپاس. (يايانين توزو چيخماز) پياده گردش بلند نشود.
اون=سس٫ صدا
12- جائغز اغاش اورمان بولماس، (يالقيز آغاج اورمان اولماز) درخت تنها جنگل نشود،
جائغز كرپش قورغان بولماس. (يالقيز كرپيج قورغان اولماز) آجر تنها سنگ نشود.
قورغان=قلعه٫ تپه كوچك ساخته شده بر روى مزارها
13- جائغز باتر، جاوغا جوق، (يالقيز باهادير٫ ياغى چوخ) دلاور تنها حريف دشمن نيست،
جائغز جئگت، داوغا جوق. (يالقيز ايگيت٫ داعوا چوخ) جوان تنها اهل دعوا نيست.
14- جائغزدنگ تاكي اتپاس، (يالقيزين دانى اولماز) شب فرد تنها٫ سحر ندارد،
جائغز اؤيدنگ ايتي جاتپاس. (يالقيز ائوين ايتى ياتماز) خانه تك٫ سگش آرام ندارد .
15- جائغزغا اوجماق تا جاراسپايدي. (يالقيزا اوچماق دا ياراشمازدي.) بر تنها بهشت هم خوش نمي آيد.
16- بر كسي٫ منگ كسئگه اولجا سالار. (بير كيشى٫ مين كيشى يه اولجاى سالار) يك نفر بر هزار نفر غنيمت آورد.
اولجاى=غنيمت٫ اسير زن
17- ادم جوارگه ن جر من٫ (آدام يئرييه ن يئر اينن) از جائي كه آدم رفته
ادام جواره دي. (آدام يئريه ر) آدم مي رود .
18- بره ؤ بئلمه گه ندي٫ (بيرى اونو بيلمه يه نده) آنچه را يكي نداند،
بره ؤ بئله دي. (بيرى اونو بيله ر) يكي ديگر مي داند.
19- ادام سويله سكه نشه، (آدام سؤيله شينجه) آدم تا صحبت كند،
جئلقي كسئنه سكه نشه. (ايلخى كيشنه شينجه) ايلخي تا شيهه كشد.
20- جولداس جول ايرادي. (يولداشى يول آييرار) رفيق را راه جدا مي كند.
21- بالا من جولداس بولسانگ، (بالا اينن يولداش اولسان) اگر با بچه همراه شوي،
بالا بولاسئنگ. (بالا اولاسان) بچه شوي.
قارئيا من جولداس بولسانگ، (قارى اينن يولداش اولسان) با پير اگر همراه شوي،
دانا بولارسنگ. (دانا اولاسان) پخته شوي.
22- جه لدي قوغان جوغ الار، (يئلى قووان يوخ اولار) آنكه پي باد رود گم شود،
جولدي قوغان وك الار. (يولو قووان٫ يئى (يئگ) اولار) آنكه از راه رود عافيت يابد
ال اردنگ اناسي. (ائل ارين آناسى) ايل مادر مرد است.
2- ايت تويغان جرسنه، (ايت دويان يئره) سگ به آنجا كه سير شده،
ار توغان جرسنه. (ار دوغان يئره) مرد به آنجا كه زاده شده (مي رود).
3- كسي الئنده سو‘لتان بولغانشا، (كيشى ائلينده سولطان اولونجا) بجاي اينكه در غربت سلطان باشي،
اؤز الئكده ؤلتان بول. (اؤز ائلينده قول اول) در كشور خود غلامي باش.
اولتان=پاشنه كفش
4- وتانسزدا وتان جوق. (وطن سيز ده وطن چوخ) خائن را وطن نيست.
5- ارلئنگ ئبلكته امه س، جو‘ره كته. (ارليك بيلكده ايمز=دئييل٫ اوره كده) مردانگي در بازو نيست در دل است.
6- ءبوري ازئغي من٫ ار ازئغي جولئندا. (بؤرى (قورد) آزيغى اينن٫ ار آزيغى يولوندا) آذوقه گرگ و مرد در راهشان است.
7- كؤش اتاسئن تانئماس. (گوج آتاسين تانيماز) زور پدرش را نمي شناسد.
8- ال اوزئنا النگ قوئيپ بولماس. (ائل آغزينا الك قويوب=قويماق اولماز) بر دهان مردم الك نمي توان گذاشت.(در دروازه را مي توان بست ، دهان مردم را نمي توان يست)
9- ال قو‘لاغي٫ الو. (ائل قولاغى اللى) گوش مردم پنجاه تاست (ديوار موش دارد، موش گوش دارد).
10- اداسسانگ، الئك من اداس. (ايته سه ن٫ ائلين اينن ايته سن). اگر گم شدي با ايلت گم شو .
11- جائغزدنگ او‘ني شئقباس، (يالقيزين اونو چيخماز) تنها صدايش در نيايد،
جاياودنگ شاكي شئقپاس. (يايانين توزو چيخماز) پياده گردش بلند نشود.
اون=سس٫ صدا
12- جائغز اغاش اورمان بولماس، (يالقيز آغاج اورمان اولماز) درخت تنها جنگل نشود،
جائغز كرپش قورغان بولماس. (يالقيز كرپيج قورغان اولماز) آجر تنها سنگ نشود.
قورغان=قلعه٫ تپه كوچك ساخته شده بر روى مزارها
13- جائغز باتر، جاوغا جوق، (يالقيز باهادير٫ ياغى چوخ) دلاور تنها حريف دشمن نيست،
جائغز جئگت، داوغا جوق. (يالقيز ايگيت٫ داعوا چوخ) جوان تنها اهل دعوا نيست.
14- جائغزدنگ تاكي اتپاس، (يالقيزين دانى اولماز) شب فرد تنها٫ سحر ندارد،
جائغز اؤيدنگ ايتي جاتپاس. (يالقيز ائوين ايتى ياتماز) خانه تك٫ سگش آرام ندارد .
15- جائغزغا اوجماق تا جاراسپايدي. (يالقيزا اوچماق دا ياراشمازدي.) بر تنها بهشت هم خوش نمي آيد.
16- بر كسي٫ منگ كسئگه اولجا سالار. (بير كيشى٫ مين كيشى يه اولجاى سالار) يك نفر بر هزار نفر غنيمت آورد.
اولجاى=غنيمت٫ اسير زن
17- ادم جوارگه ن جر من٫ (آدام يئرييه ن يئر اينن) از جائي كه آدم رفته
ادام جواره دي. (آدام يئريه ر) آدم مي رود .
18- بره ؤ بئلمه گه ندي٫ (بيرى اونو بيلمه يه نده) آنچه را يكي نداند،
بره ؤ بئله دي. (بيرى اونو بيله ر) يكي ديگر مي داند.
19- ادام سويله سكه نشه، (آدام سؤيله شينجه) آدم تا صحبت كند،
جئلقي كسئنه سكه نشه. (ايلخى كيشنه شينجه) ايلخي تا شيهه كشد.
20- جولداس جول ايرادي. (يولداشى يول آييرار) رفيق را راه جدا مي كند.
21- بالا من جولداس بولسانگ، (بالا اينن يولداش اولسان) اگر با بچه همراه شوي،
بالا بولاسئنگ. (بالا اولاسان) بچه شوي.
قارئيا من جولداس بولسانگ، (قارى اينن يولداش اولسان) با پير اگر همراه شوي،
دانا بولارسنگ. (دانا اولاسان) پخته شوي.
22- جه لدي قوغان جوغ الار، (يئلى قووان يوخ اولار) آنكه پي باد رود گم شود،
جولدي قوغان وك الار. (يولو قووان٫ يئى (يئگ) اولار) آنكه از راه رود عافيت يابد
+ نوشته شده در چهارشنبه پانزدهم آذر ۱۳۸۵ ساعت ۱۱:۲ ق.ظ توسط جولای شادکام( بگي )
|
آشنايي با قوم قزاق ايران